Chân dung khách hàng B2B cần mô tả cả doanh nghiệp mục tiêu và những vai trò tham gia quyết định mua. Nếu chỉ viết “giám đốc, tuổi trung niên, cần tăng trưởng”, đội marketing vẫn khó biết nên nói điều gì, dùng bằng chứng nào và hỗ trợ bước mua tiếp theo ra sao.
Một giao dịch B2B có thể cần góc nhìn của người sử dụng, người mua và người có quyền phê duyệt.
Bắt đầu từ bài toán của khách
Hãy mô tả tình huống khiến một đơn vị phải tìm giải pháp: thiết bị thường hỏng, tiến độ giao chưa ổn, dữ liệu phân tán hay nhu cầu mở rộng. Sau đó làm rõ hậu quả, việc họ đang làm để xử lý và điều kiện khiến họ sẵn sàng thay đổi.
Một nhóm khách cùng quy mô chưa chắc có cùng nhu cầu. Công ty đang mở xưởng có thể mua theo dự án; công ty vận hành ổn định có thể chỉ cần bổ sung định kỳ. Nội dung, thời gian đánh giá và thông tin cần cung cấp vì vậy cũng khác.
Tách đặc điểm doanh nghiệp khỏi vai trò mua
Ở lớp doanh nghiệp, có thể ghi ngành hoạt động, quy mô phù hợp, mô hình vận hành, khu vực phục vụ và điều kiện sử dụng sản phẩm. Ở lớp vai trò, cần biết ai phát hiện nhu cầu, ai dùng, ai kiểm tra chuyên môn, ai mua và ai phê duyệt.
Principles of Marketing, mục 4.2 của OpenStax trình bày nhóm tham gia quyết định mua, trong đó một người có thể đảm nhiệm nhiều vai trò. Không nên mặc định mọi công ty đều có đủ các chức danh hoặc cùng một luồng duyệt.
Ba góc nhìn cần kiểm chứng
Người sử dụng cần thấy tính phù hợp
Họ thường giúp làm rõ công việc thực tế, điều kiện thao tác và vấn đề đang gặp. Nội dung hữu ích có thể là hướng dẫn ứng dụng, yêu cầu đầu vào, cách kiểm tra mẫu và giới hạn sử dụng. Một thông điệp rất hấp dẫn về chiến lược vẫn có thể thiếu thông tin họ cần để đánh giá.
Người mua cần so sánh phương án
Họ cần phạm vi cung cấp, quy cách, lịch giao, điều kiện thanh toán và hỗ trợ. Báo giá phải đủ rõ để so sánh cùng một cơ sở. Nếu bên bán chỉ gửi thông điệp chung, người mua có thể phải quay lại hỏi nhiều vòng.
Người duyệt cần hiểu tác động và điều kiện thực hiện
Họ có thể quan tâm sự phù hợp với mục tiêu, nguồn lực, rủi ro và phương án triển khai. Một bảng tóm tắt có căn cứ về phạm vi và điều kiện thường hữu ích hơn các lời hứa lợi ích thiếu bằng chứng.
Các vai trò cùng xem một sản phẩm nhưng quan tâm những điều kiện và bằng chứng khác nhau.
Ví dụ một hồ sơ chân dung ngắn
Giả sử doanh nghiệp cung cấp vật tư đóng gói cho nhà sản xuất thực phẩm. Đây là ví dụ học tập để mô tả cách xây hồ sơ, không phải dữ liệu khảo sát thị trường.
| Nội dungGiả định cần kiểm chứng | |
| Tình huống phát sinh | Khách cần đổi quy cách bao bì cho một dòng sản phẩm |
| Người sử dụng và chuyên môn | Cần kiểm tra vật liệu, độ phù hợp và thao tác đóng gói |
| Người mua | Cần quy cách báo giá, lượng đặt và lịch cung ứng |
| Người duyệt | Cần hiểu tác động tới chi phí, tiến độ và khả năng triển khai |
| Bằng chứng còn thiếu | Tiêu chí mẫu đạt, lịch thử và quy trình chấp nhận thực tế của khách |
Hồ sơ này chỉ có giá trị khi được đối chiếu với trao đổi thực tế. Việc nhìn chức danh rồi tự gán toàn bộ nhu cầu có thể khiến nội dung phục vụ một người tưởng tượng hơn là người đang quyết định giao dịch.
Thu thập thông tin từ các điểm tiếp xúc phù hợp
Đội marketing có thể cùng bán hàng rà các câu hỏi đã nhận, lý do chào hàng chưa tiến triển và tài liệu khách thường yêu cầu. Những cuộc trao đổi tự nguyện với khách giúp kiểm tra ngôn ngữ và tiêu chí đánh giá. Chỉ nên thu thập, lưu và sử dụng thông tin phù hợp mục đích cùng quyền sử dụng tương ứng.
Ghi rõ đâu là thông tin đã xác nhận, đâu là giả định và từ thời điểm nào. Với nhóm khách chưa tiếp cận đủ, hồ sơ nên thể hiện phần còn thiếu thay vì lấp bằng những mô tả rất cụ thể nhưng chưa có căn cứ.
Chuyển chân dung thành nội dung và bước tiếp theo
Với người đang tìm hiểu, bài giải thích khái niệm và cách nhận diện nhu cầu có thể hữu ích. Với người đang so phương án, cần bảng điều kiện và bằng chứng. Với người chuẩn bị triển khai, cần quy trình, người phối hợp và mốc xác nhận.
Mỗi nội dung nên có một mục đích rõ: giúp khách tự đánh giá, chuẩn bị thông tin, đặt câu hỏi hoặc yêu cầu trao đổi phù hợp. Đội bán hàng cần biết khách đã xem gì và còn cần làm rõ điều gì, tránh bắt đầu lại mọi câu chuyện.
Rà lại hồ sơ theo phản hồi
Theo dõi nhóm nào thực sự tiến tới trao đổi có nhu cầu phù hợp, câu hỏi mới xuất hiện và lý do giao dịch dừng. Khi sản phẩm hoặc cách mua của khách đổi, chân dung cũng cần cập nhật. Tài liệu này là công cụ học về khách hàng qua thời gian.
Một người có thể vừa mua vừa duyệt không?
Có thể, nhất là ở đơn vị nhỏ hoặc giao dịch quen thuộc. Điều cần xác định là vai trò trong quyết định cụ thể, thay vì bắt buộc gắn mỗi vai trò với một người khác nhau.
Doanh nghiệp đang cần ưu tiên điều gì về kinh doanh, vốn và quản trị? Anh/chị có thể bắt đầu bằng khảo sát doanh nghiệp miễn phí cùng SMEMONEY. Việc hệ thống lại tình hình hiện tại và nhu cầu thực tế sẽ giúp anh/chị chuẩn bị rõ hơn cho bước trao đổi và lựa chọn hướng xử lý phù hợp.